45 tuổi có tiêm phòng HPV được không và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vi rút Human Papillomavirus gọi tắt là HPV là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư vòm họng và các bệnh lý mụn cóc sinh dục ở cả nam và nữ. Nhiều người thường cho rằng vắc xin HPV chỉ dành cho thanh thiếu niên hoặc người trẻ tuổi, dẫn đến băn khoăn liệu người ở độ tuổi 45 có còn tiêm phòng HPV được hay không.
Trên thực tế, các hướng dẫn y tế hiện đại đã mở rộng độ tuổi khuyến cáo tiêm vắc xin HPV cho người trưởng thành lên đến 45 tuổi. Việc nắm rõ hiệu quả, đối tượng phù hợp và các lưu ý cần thiết sẽ giúp người trung niên đưa ra quyết định bảo vệ sức khỏe chủ động và an toàn.
45 tuổi có tiêm phòng HPV được không?
Vắc xin HPV được nghiên cứu nhằm kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể chống lại các chủng vi rút Human Papillomavirus nguy cơ cao như chủng 16, 18 gây ung thư cổ tử cung, cùng các chủng 6, 11 gây sùi mào gà. Trước đây, độ tuổi tiêm vắc xin HPV thường giới hạn trong khoảng từ 9 đến 26 tuổi. Tuy nhiên, các cơ quan y tế uy tín trên thế giới và tại Việt Nam đã phê duyệt việc mở rộng chỉ định tiêm chủng vắc xin HPV Gardasil 9 cho người từ 27 đến 45 tuổi. Người 45 tuổi hoàn toàn có thể tiêm vắc xin HPV nếu chưa từng tiêm hoặc chưa nhiễm đủ các chủng vi rút có trong vắc xin. Dù hiệu quả phòng bệnh ở độ tuổi này có thể không tối ưu tuyệt đối như ở độ tuổi vị thành niên, vắc xin vẫn mang lại lợi ích bảo vệ đáng kể trước các chủng HPV mà cơ thể chưa từng tiếp xúc.
Khả năng bảo vệ của vắc xin HPV ở độ tuổi 45
Ở độ tuổi 45, nhiều người trưởng thành đã từng tiếp xúc với một hoặc vài chủng vi rút HPV qua đường quan hệ tình dục. Tuy nhiên, vắc xin HPV tái tổ hợp đa giá hiện nay có khả năng bảo vệ chống lại nhiều chủng vi rút khác nhau. Nếu một người đã từng nhiễm một chủng HPV nhất định, vắc xin vẫn phát huy tác dụng phòng ngừa đối với các chủng HPV nguy cơ cao còn lại có trong thành phần vắc xin. Hệ miễn dịch của người 45 tuổi vẫn đáp ứng tốt với vắc xin để tạo ra kháng thể đặc hiệu, giúp giảm nguy cơ tái nhiễm hoặc nhiễm mới các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ và hậu môn. Quyết định tiêm phòng ở độ tuổi này dựa trên sự trao đổi kỹ lưỡng giữa cá nhân và bác sĩ chuyên khoa phụ khoa hoặc tiêm chủng để đánh giá nguy cơ tiếp xúc và lợi ích phòng bệnh thực tế.
Lịch tiêm vắc xin HPV dành cho người từ 27 đến 45 tuổi
Đối với người trưởng thành trong độ tuổi từ 27 đến 45, phác đồ tiêm vắc xin HPV thường áp dụng lịch tiêm 3 mũi chuẩn nhằm đảm bảo nồng độ kháng thể đạt mức tối ưu. Mũi thứ hai được thực hiện sau mũi đầu tiên khoảng 2 tháng, và mũi thứ ba được tiêm sau mũi đầu tiên 6 tháng. Việc tuân thủ đúng khoảng cách giữa các mũi tiêm theo hướng dẫn của y bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập miễn dịch bền vững. Trong trường hợp bị hoãn mũi tiêm vì lý do sức khỏe cấp tính, người tiêm không cần phải bắt đầu lại từ mũi đầu tiên mà chỉ cần tiếp tục tiêm mũi tiếp theo theo tư vấn của nhân viên y tế tại trung tâm tiêm chủng.
Các trường hợp 45 tuổi cần hoãn hoặc tạm dừng tiêm phòng HPV
Dù vắc xin HPV được đánh giá có độ an toàn cao, người 45 tuổi vẫn cần lưu ý một số trường hợp chống chỉ định hoặc cần tạm hoãn tiêm chủng. Người đang có tiền sử dị ứng nặng hoặc phản ứng sốc bảo vệ với bất kỳ thành phần nào của vắc xin HPV không được chỉ định tiêm. Phụ nữ đang trong thai kỳ nên hoãn việc tiêm phòng HPV cho đến sau khi sinh nở hoàn tất. Bên cạnh đó, nếu đang sốt cao cấp tính, nhiễm trùng mức độ trung bình đến nặng hoặc đang điều trị các bệnh lý nội khoa tiến triển, người bệnh nên chủ động thông báo cho bác sĩ để hoãn lịch tiêm cho đến khi tình trạng sức khỏe ổn định.
Những lưu ý quan trọng trước và sau khi tiêm vắc xin HPV
Trước khi tiêm phòng HPV ở tuổi 45, người tiêm không bắt buộc phải làm xét nghiệm tầm soát vi rút HPV trước đó, nhưng phụ nữ vẫn nên duy trì lịch tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ như khám phụ khoa, xét nghiệm Pap smear hoặc xét nghiệm HPV DNA. Sau khi hoàn thành mũi tiêm, người tiêm cần ở lại cơ sở y tế ít nhất 30 phút để theo dõi phản ứng sớm. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm sưng đau nhẹ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc đau đầu, hầu hết sẽ tự hết sau 1 đến 2 ngày. Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường như khó thở, phát ban toàn thân hoặc sưng phù mặt, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí y khoa kịp thời.
Lưu ý an toàn
Vắc xin HPV là giải pháp dự phòng sinh học hỗ trợ giảm nguy cơ nhiễm vi rút chứ không có tác dụng điều trị các bệnh lý do HPV đã gây ra trước đó. Tiêm vắc xin không thay thế cho các biện pháp tầm soát ung thư định kỳ. Phụ nữ 45 tuổi sau khi tiêm phòng vẫn cần thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo đúng hướng dẫn của bác sĩ sản phụ khoa. Người tiêm nên trao đổi trực tiếp với nhân viên y tế để được tư vấn lịch tiêm và đánh giá thể trạng cụ thể.
Tóm tắt
Người ở độ tuổi 45 hoàn toàn có thể tiêm vắc xin HPV để chủ động bảo vệ bản thân trước các chủng vi rút gây bệnh nguy hiểm. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa, tuân thủ phác đồ tiêm 3 mũi và duy trì thói quen tầm soát sức khỏe định kỳ sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả phòng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nguồn tham khảo
- Human Papillomavirus Vaccination and Screening in the Elimination of HPV-Associated Cancers: Evidence-Based Randomized Trials: Safety, Immunogenicity and Efficacy of Human Papillomavirus Vaccines
- HPV Infections: Diagnosis, Prevention, and Treatment: Preventive Human Papillomavirus (HPV) Vaccines: Immunogenicity, Efficacy and Safety
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người 45 tuổi đã lập gia đình có nên tiêm vắc xin HPV không?
Người 45 tuổi đã lập gia đình vẫn nên cân nhắc tiêm vắc xin HPV. Vắc xin giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng HPV nguy cơ cao mà bạn chưa từng tiếp xúc, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm hoặc nhiễm thêm chủng vi rút mới.
Tiêm vắc xin HPV ở tuổi 45 có cần làm xét nghiệm trước không?
Các hướng dẫn y tế không bắt buộc phải xét nghiệm HPV trước khi tiêm vắc xin. Ngay cả khi kết quả xét nghiệm dương tính với một chủng HPV, vắc xin vẫn có tác dụng phòng ngừa các chủng HPV khác có trong vắc xin.
Vắc xin HPV có chữa khỏi bệnh sùi mào gà hay ung thư cổ tử cung không?
Vắc xin HPV chỉ có tác dụng phòng ngừa nhiễm mới, không có giá trị điều trị tổn thương hoặc chữa khỏi các bệnh do vi rút HPV đã gây ra trước đó như sùi mào gà hay ung thư cổ tử cung.
Nam giới 45 tuổi có tiêm phòng vắc xin HPV được không?
Nam giới 45 tuổi hoàn toàn có thể tiêm vắc xin HPV. Vắc xin giúp phòng ngừa các chủng HPV gây ung thư hậu môn, ung thư vòm họng, ung thư dương vật và bệnh sùi mào gà ở nam giới.
Sau khi tiêm vắc xin HPV ở tuổi 45 có cần tầm soát ung thư cổ tử cung nữa không?
Phụ nữ 45 tuổi sau khi tiêm vắc xin HPV vẫn bắt buộc phải duy trì tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Vắc xin phòng ngừa nhiều chủng nguy cơ cao nhưng không bao phủ toàn bộ mọi chủng HPV có khả năng gây bệnh.
