3 sai lầm thường gặp làm tăng tình trạng suy dinh dưỡng ở thanh niên

Suy dinh dưỡng ở thanh niên là gì?

Suy dinh dưỡng ở người trẻ tuổi là tình trạng mất cân bằng giữa lượng năng lượng cùng các dưỡng chất cơ thể cần với lượng dinh dưỡng thực tế nạp vào qua đường ăn uống. Tình trạng này bao gồm cả suy dinh dưỡng thể thiếu năng lượng trường diễn, biểu hiện bằng chỉ số khối cơ thể thấp dưới mức chuẩn, và suy dinh dưỡng thể thiếu vi chất tiềm ẩn.

Ở độ tuổi thanh niên, cơ thể vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện mật độ xương, phát triển khối cơ và duy trì cường độ làm việc trí óc cũng như thể lực rất cao. Việc thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng miễn dịch, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, suy giảm trí nhớ, rối loạn nội tiết tố và giảm hiệu suất lao động. Nhận biết đúng nguyên nhân xuất phát từ thói quen hằng ngày là bước đầu tiên để xây dựng lại lối sống lành mạnh.

Nhịn ăn gián đoạn sai cách và thường xuyên bỏ bữa chính

Nhiều bạn trẻ có thói quen gộp bữa trưa với bữa sáng do ngủ muộn, hoặc chủ động nhịn ăn để giảm cân cấp tốc. Việc bỏ bữa đột ngột khiến cơ thể cạn kiệt nguồn glycogen dự trữ, buộc các mô cơ phải phân giải để cung cấp năng lượng tạm thời cho não bộ và hoạt động sống. Tình trạng này kéo dài dẫn đến hao hụt khối cơ bắp, suy giảm chức năng miễn dịch và làm chậm tốc độ trao đổi chất cơ bản.

Bên cạnh đó, việc nhịn bữa thường kéo theo xu hướng ăn bù vào bữa tiếp theo với các món giàu đường và chất béo bão hòa. Lượng thức ăn quá lớn nạp vào dồn dập khiến dạ dày và ruột quá tải, enzym tiêu hóa tiết ra không đủ để phân giải thức ăn, làm cản trở quá trình hấp thu vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Cắt giảm cực đoan các nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu

Xu hướng chuộng vóc dáng mảnh mai khiến không ít thanh niên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng hà khắc như loại bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc cắt giảm triệt để chất béo. Tinh bột phức hợp từ gạo lứt, khoai củ và yến mạch là nguồn nhiên liệu chính cho tế bào thần kinh, trong khi chất béo lành mạnh đóng vai trò thiết yếu để hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, vitamin D, vitamin E và vitamin K.

Khi khẩu phần ăn hàng ngày thiếu hụt những nhóm dưỡng chất cơ bản này, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái thiếu năng lượng trường diễn. Hậu quả là da dẻ trở nên khô ráp, tóc dễ gãy rụng, móng tay yếu, chu kỳ kinh nguyệt ở nữ giới bị rối loạn và khả năng điều hòa thân nhiệt giảm sút rõ rệt.

Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn giàu năng lượng rỗng

Lối sống bận rộn khiến thức ăn nhanh, đồ đóng hộp và trà sữa trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người trẻ. Nhóm thực phẩm này chứa nhiều calo rỗng, hàm lượng natri cao cùng chất béo chuyển hóa nhưng lại nghèo nàn chất xơ, vitamin C, kẽm và sắt hữu cơ.

Nhiều bạn trẻ lầm tưởng việc nạp đủ hoặc thừa lượng calo hằng ngày đồng nghĩa với việc cơ thể được nuôi dưỡng tốt. Thực tế, tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng tiềm ẩn vẫn diễn ra âm thầm, làm giảm sản xuất hồng cầu gây thiếu máu, khiến cơ thể thường xuyên hoa mắt, chóng mặt, uể oải và giảm khả năng tập trung khi học tập và làm việc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên khoa. Người có dấu hiệu sụt cân bất thường hoặc nghi ngờ rối loạn hấp thu không nên tự ý dùng thuốc kích thích ăn ngon hay thực phẩm bổ sung liều cao khi chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Mọi can thiệp vào chế độ ăn cần dựa trên tình trạng sức khỏe thực tế của từng cá nhân.

Tóm tắt

Suy dinh dưỡng ở người trẻ tuổi hoàn toàn có thể phòng tránh và cải thiện nếu phát hiện sớm những thói quen ăn uống lệch lạc. Thay vì ép cân cực đoan hay phụ thuộc vào sản phẩm bổ sung, việc duy trì bữa ăn đa dạng và lối sống cân bằng sẽ bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nếu thể trạng không cải thiện dù đã điều chỉnh dinh dưỡng, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để tìm nguyên nhân cụ thể.